Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг сумын ногоочин А.Эрдэнэчимэг: ХАМТЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫН ҮР АШГИЙГ ҮЗЭХИЙГ ЗОРЬЖ БАЙНА

О. Отгондэлгэр
2023-06-20 08:46

Сэлэнгэ аймгийн Алтанбулаг сумын ногоочин А.Эрдэнэчимэг: 

ХАМТЫН БАТАЛГААЖУУЛАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫН ҮР АШГИЙГ ҮЗЭХИЙГ ЗОРЬЖ БАЙНА 

 

- Та их олон жил ногоо тарьж байна. Яг хэдэн жил болж байна вэ?

- Үр шимийг нь үзнэ, болно доо гэж зүтгэж явсаар ногооны талбайд 30 жил ажиллажээ. Би чинь уг нь сувилагч мэргэжилтэй хүн шүү дээ. Ногоочдынхоо ирээдүйг өөдрөгөөр харж явдаг боловч бүрхэг л байна. Өрнөөс өр дамжаад л болгож явна. Хамаг байдгаараа хичээж тарьсан ногоогоо ченжүүдэд хямд үнээр борлуулдаг. Хөдөлмөрлөөд мөнгөжөөд, эрүүл саруул амьдармаар байна. Үгүйдээ л рашаан сувилалд яваад байвал хөдөлгөөнтэй байгаа юм чинь урт насална шүү дээ. Ер нь ногоочид халуун наранд гадаа ажилладаг учраас даралт өндөр, богино насалж байна уу гэж ажиглагддаг. Тэгсэн хэрнээ үнэлгээ бага байгааг засаг төр минь анхаараасай. 

- Та Адра Монгол байгууллагын “Алсыг хар, органикийг сонго” хөтөлбөрт хамрагдсан. Хөтөлбөрийн үр ашгийг хүртэв үү? 

- Эрүүл хоол хүнс идэж, эрүүл амьдармаар байсан учраас Адра Монгол байгууллагын “Органик хөдөө аж ахуйн түншлэл” төслийн “Алсыг хар, органикийг сонго” хөтөлбөрт хамрагдсан. Бид ХХААХҮЯ-д органик ногоо тариалагчаар бүртгэгдэж органик бүтээгдэхүүний шошгыг ашиглах эрхтэй болсон. Төслөөс Улаанбаатар хотод органик бүтээгдэхүүний дэлгүүр нээж бид 14 хоног тутамд ногоогоо галт тэргээр хүргүүлдэг.  
Ус, хөрсний шинжилгээний бичиг баримттай, талбайдаа органик тариаланч гэсэн пайз зоосон байгааг хараад хүмүүс их сонирхдог. Бүр ногооны талбай дээр хүүхдүүдээ дагуулан ирж идэх хүнсний ногоог нь хэрхэн тарьж ургуулж, усалж арчилж, хурааж байгааг харуулж таниулдаг болжээ. Одоо хүмүүс амьдралын зөв хэв маягийг сонгож эрүүл хүнс идэхийг зорьдог болж худалдан авагчийн тоо өдрөөс өдөрт нэмэгдсээр байна. Ийм хүн улам олон болоосой, тэгвэл бид хөдөлмөрөө үнэлж ченжийн дамжлагагүй хэрэглэгчдэд шууд борлуулж чадна. Хэн хэндээ эрүүл мэнд, эдийн засгийн ашигтай. 

- Органик тариаланч болоход юунд анхаарах хэрэгтэй вэ? 

- Органик  үйлдвэрлэлд хяналт хамгийн чухал. Органик нэрийн дор нэгдсэн нэг л хүн буруу үйлдэл хийвэл нийтээрээ үгүйсгэгдэх учраас төслийн зүгээс хамгийн хялбараар бие биенээ хянадаг хамтын баталгаажуулалтын байгууллагаар шийдэж өгсөн. Эрдэнэчимэг ганцаараа ямар нэг юм хийвэл юу хийснийг хэн ч мэдэхгүй, харин бүгдээрээ оролцоод, хянаад хийвэл ямар орцтой яаж найруулж байна гэх зэргээр бие биенээ хянаад зургаар, баримтаар гэрчилж баталгаажуулж байгааг хамтын баталгаажуулалт гэж байгаа юм. Хамтын баталгаажуулалтыг сайн хийсэн нөхцөлд хөндлөнгийн баталгаажуулалтын байгууллагын гэнэтын шалгалтыг ажрах зүйлүй давна. Хэлсэн ярьсан, алхсан гишгэсэн бүхэн нь баримттай байж байдаг. 
Манайх гэхэд л эрүүл хүнс үйлдвэрлэлд анхаарч сүүлийн 8 жил ямар ч химийн бодис хэрэглээгүй. Адра Монгол байгууллагынхан манай талбай дээр ирэхэд байцайны өт түүж байсан болжморууд дэрхийн нисээд шонгийн утсан дээр эгнэж суухыг хараад бүгдээрээ баярлаж байсан. Бид тууштай тэвчээртэй байж чадвал байгаль өөрөө цэвэрлэж өгдөг. 
- “Хамтын батагаажуулалтын байгууллага” /ХББ/-аа танилцуулбал? 

- Би хамтын баталгаажуулалтын “Өнөр булаг” хоршоог хэсэг ногоочдын хамт байгуулсан. Хоршооны даргын албыг гишүүд ээлжилж хийдэг, энэ удаад би хийж байна. ХББ маань 12 гишүүнтэйгээс хоёр нь залуу, 10 нь  60 гаруй насныхан байна. Гэсэн ч бид Шаамарын техник мэргэжлийн сургуулийн Мод үржүүлгийн ангид сурч байна. Бид мод үржүүлж, мөнгө олохоор багштайгаа жимс, жимсгэнийн модны харандаа, бургасын суулгац бэлтгэсэн. Хоршооны гишүүд маань урам зоригтойгоор бүгдээрээ оролцъё, хийе, амьдралаа дээшлүүлье гэсэн нэг зорилготой учраас сайхан байдаг. 

- Төслийн зүгээс ямар дэмжлэг үзүүлдэг вэ?

- Адра Монгол ХББ-уудад органик үр, тарилтын гар багаж хэрэгслээр дэмжихээс гадна ногоочдод сургалт явуулж байна. Одоо хуучны арга ул болжээ. Тархиа цэнэглэхгүйгээр тариа ногоо тарихааргүй байна. Шриланкаас мэргэжилтэн урьж талбайн хөрсний үржил шим сэдвээр 2 удаагийн, ОХУ-аас мэргэжилтэн урьж матлетикийн аргаар ногоо тарих сургалтад хамрууллаа. Энэ их зардал гаргаж сургаж байгаагийн хэрээр бид хийх юмсан, хэргийг нь гаргах юмсан гэж хичээдэг. 
Энэ нь 45 см өргөнтэй шуудуу үүсгээд хоёр талаар нь ногоогоо тарина. Дундаа зайтай болохоор агаар сайн авч ногоо маш сайн ургадаг. Өмнө нь эгнүүлж тариад агаар орохгүйгээс болоод голцуу жижиг ургаж байсан юм билээ. Манайх энэ аргаар тариалсан талбайгаа бусад ногоочдод үлгэрлэн танилцуулж маш сайн тайлбарлаж өгдөг. Бага талбайгаас их ургац авч хөдөлмөрийг хөнгөвчилж байна. Энэ аргаараа бид модоо тарихаар  төлөвлөсөн.  

- Ногоочдод тулгараад байгаа бэрхшээлийг шийдвэрлэх ямар арга зам байна вэ?

- Ногоо тарих өртөг өндөр учраас хоршоо мөнгөтэй болж чадахгүй байна. Хоршоо мөнгөжихгүй байна, болих уу гэж гишүүдээсээ асууна, үгүй ээ, бүгдээрээ ногоогоо тарина, модоо тарина, эцсийг нь үзнэ гэдэг. Бүгдээрээ хийе гэсэн сэтгэлтэй болохоор их гоё. Нэгнийхээ машинд суугаад сургалтдаа явчихна, шатахууныхаа мөнгийг хуваагаад төлчихнө. Багшийгаа дагуулж яваад зөвлөгөө авна. Хамтраад хийхээр бүх зүйл хялбар, бие биенээсээ суралцдаг.
Тариаланчдын холбоонд ногоочдыг багтаасан нь сайшаалтай. Мөнгөжсөн, баялагтай улсуудыг ядарсан ногоочид дагах нь зөв юм. Холбоо тариаланчдын тоног төхөөрөмжийн асуудал шийдэгдэж байгаа шиг ногоочдын тоног төхөөрөмж, зээл шийдэгдэж магадгүй. 

newsImage
2023-06-20 09:01
ДЭЛХИЙН ЭРДЭС БОРДООНЫ АШИГТ МАЛТМАЛ БА ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ТӨВЛӨРӨЛ
newsImage
2023-06-20 08:51
УЛАМЖЛАЛТ АРГААР БЭЛТГЭСЭН САРЛАГИЙН БОРЦЫГ ХУДАЛДААНД НИЙЛҮҮЛЛЭЭ
newsImage
2023-06-20 08:49
МАЛ, АМЬТНЫ ГОЦ ХАЛДВАРТ БОГ МАЛЫН МЯЛЗАН ӨВЧНӨӨС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ ДАРХЛААЖУУЛАЛТЫН САРЫН АЯНЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛЖ БАЙНА
newsImage
2023-06-20 08:41
НҮҮДЛИЙН МАЛ АЖ АХУЙН ОРШИН ТОГТНОХ ҮНДЭС НЬ БАЙГАЛИЙН БЭЛЧЭЭР
newsImage
2023-06-20 08:39
ХААИС-ИЙН ДЭРГЭД “ФЕРМЕНТЖҮҮЛСЭН ТЭЖЭЭЛИЙН СУДАЛГАА ҮЙЛДВЭРЛЭЛИЙН ТӨВ” нээгдлээ
newsImage
2023-06-20 08:36
МОНГОЛ УЛС 2400 ЦАА БУГАТАЙ
newsImage
2023-06-20 08:31
“AGRI SHOWCASE TOUR”: 100 КГ ЦААСЫГ АРГАЛААС ГАРГАЖ АВСАНААР 5 ШИРХЭГ МОДЫГ АВАРНА
newsImage
2023-06-20 08:26
“AGRI SHOWCASE TOUR”: Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын нэрэмжит грант шагналт ИЖИЛ ТӨРЛИЙН БҮТЭЭГДЭХҮҮНЭЭС ШИНЖЛЭХ УХААНЧ БАЙДЛААРАА ЯЛГАРНА
newsImage
2023-06-20 08:22
“AGRI SHOWCASE TOUR”: Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын нэрэмжит грант шагналт “МОНГОЛ АВГА” БРЭНД БҮТЭЭГДЭХҮҮН
newsImage
2023-06-20 08:16
“AGRI SHOWCASE TOUR”: Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдын нэрэмжит грант шагналт “GREEN БИОБЭЛДМЭЛ”
newsImage
2023-06-12 01:12
УХААЛАГ ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН ШИНЭ ТЕХНОЛОГИ НЭВТРҮҮЛЭХ ЧИГЛЭЛЭЭР БНХАУ-ЫН ХОЛБОГДОХ ТАЛУУДТАЙ ХАМТАРЧ АЖИЛЛАХААР БОЛЛОО
newsImage
2023-06-08 12:26
“AGRI SHOWCASE TOUR”: ХААИС-ИЙН СУДЛААЧ БАГШ НАР САЛБАРЫН САЙДЫН НЭРЭМЖИТ ГРАНТ ГАРДЛАА
newsImage
2023-06-07 07:08
ИННОВАЦЫН БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ҮЙЛЧИЛГЭЭГ ТАНИЛЦУУЛАХ “AGRI SHOWCASE TOUR” БОЛНО
newsImage
2023-05-01 03:24
“МОНГОЛ-ХЯТАДЫН ХАМТАРСАН ИННОВАЦЫН ЗАГВАР ПАРКИЙГ ТҮШИГЛЭН УХААЛАГ ГАЗАР ТАРИАЛАН, МАЛ АЖ АХУЙН ҮНДСЭН ТЕХНОЛОГИЙГ ХОРШИН ХӨГЖҮҮЛЭХ НЬ” ТӨСЛИЙН УРЬДЧИЛСАН ҮР ДҮНГИЙН ХАМТАРСАН ХУРАЛ БОЛЛОО
newsImage
2023-04-18 08:23
“УХААЛАГ ХҮЛЭМЖИЙН АЖ АХУЙ ЭРХЛЭХ АНХАН ШАТНЫ СУРГАЛТ” ЗОХИОН БАЙГУУЛЛАА
newsImage
2023-01-25 03:03
ЯПОН УЛСААС МОНГОЛ УЛСАД СУУГАА ОНЦ БӨГӨӨД БҮРЭН ЭРХТ ЭЛЧИН САЙД КОБАЯШИ ХИРОЮКИ ХААИС-Д АЙЛЧИЛЛАА
newsImage
2022-12-13 01:15
ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛИЙН ЭКО КЛУБИЙНХЭН ТУРШЛАГАА СОЛИЛЦЛОО
newsImage
2022-12-06 07:20
ХААИС “АЖЛЫН БАЙРНЫ ЗАХИАЛГАТАЙ ОЮУТАН” ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛНЭ
newsImage
2022-12-06 07:16
ХААИС-ИЙН БАГШ, ОЮУТНУУДАД D-Parliament ЦАХИМ СИСТЕМИЙН ХЭРЭГЛЭЭ, АЧ ХОЛБОГДЛЫГ ТАНИЛЦУУЛЛАА
newsImage
2022-12-06 07:08
БОРДОО ҮЙЛДВЭРЛЭГЧ ОРОН БОЛЪЁ
newsImage
2022-12-06 07:06
“ЕРӨӨ ҮҮЛДРИЙН ХЭСГИЙН ХОНИНЫ ГЕНЕТИК НӨӨЦ АШИГ ШИМИЙН ТҮВШИНГ БИОТЕХНОЛОГИЙН АРГААР САЙЖРУУЛАХ ҮЙЛДВЭРЛЭЛД НЭВТРҮҮЛЭХ” ТӨСӨЛ
newsImage
2022-02-11 06:12
CALL FOR PAPERS OF THE CONFERENCE ICIED-2022
newsImage
2022-02-07 01:14
ЗӨВЛӨХ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАХ ТУХАЙ ЗАРЛАЛ GCFB-04 ( Давтан зар)
newsImage
2022-02-07 01:13
ЗӨВЛӨХ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАХ ТУХАЙ ЗАРЛАЛ GCFB-03 ( Давтан зар)
newsImage
2022-02-07 01:10
ЗӨВЛӨХ СОНГОН ШАЛГАРУУЛАХ ТУХАЙ ЗАРЛАЛ GCFB-02 ( Давтан зар)
newsImage
2021-03-31 11:04
Ирэх сард нийт тариаланчийг вакцинжуулна.
newsImage
2021-02-09 04:36
“МОНГОЛЫН ЭДИЙН ЗАСГИЙН ДЭЛГЭРЭНГҮЙ ТАЙЛБАР ТОЛЬ” ХЭВЛЭГДЛЭЭ
newsImage
2020-05-20 06:18
Монгол-Tайваний хамтарсан Шинжлэх ухаан, технологийн төслийн сонгон шалгаруулалтыг зарлаж байна
newsImage
2020-05-17 06:22
Жижиг, дунд үйлдвэрийг хөгжүүлэх сангаас 2020 онд олгох хөнгөлөлттэй зээлийн төслийг хүлээн авч эхэлсэн байна
newsImage
2020-05-13 11:01
"Усалгааны нормчлол, хугацааг тогтоох хялбарчилсан арга технологи" сэдэвт сургалтанд урьж байна.
newsImage
2020-05-13 10:59
Усалгаатай тариалан эрхлэгчдэд
newsImage
2020-05-13 10:56
Атрын 60 жилийн ойн хүрээнд AgroExpo 2019 олон улсын хөдөө аж ахуй, хүнсний үзэсгэлэн 2019.08.31-2019.09.01 өдрүүдэд болно
newsImage
2020-05-13 10:43
БНХАУ-ын /Манжуур/ хойд бүсийн олон улсын шинжлэх ухаан, технологийн XVI дахь удаагийн үзэсгэлэнгийн бүртгэл эхэллээ
newsImage
2020-05-13 10:32
"Тогтвортой хүнсний ирээдүйг бүтээх нь: дараагийн том сорилт" сэдэвт лекцэнд хүрэлцэн ирэхийг урьж байна
newsImage
2020-05-13 10:24
“Хѳдѳѳ аж ахуйн салбарт ухаалаг технологи нэвтрүүлэх” сэдэвт хэлэлцүүлэгт оролцохыг урьж байна
newsImage
2020-05-13 10:21
Монголын Инновацийн долоо хоног - 2019 арга хэмжээнд оролцохыг урьж байна.
newsImage
2020-05-13 10:19
"ХҮНСНИЙ НОГООНЫ ТЕХНОЛОГИ" сэдэвт танхим, практик хосолсон 2 өдрийн цуврал сургалт зохион байгуулна.